Zagadnienie likwidacji przedsiębiorców zyskało znacznie na aktualności w ciągu ostatnich kilku lat. Z powodu kryzysu, mali i średni przedsiębiorcy częstokroć nie wytrzymują konkurencji, wskutek czego są oni zmuszeni do rozważania zakończenia działalności gospodarczej.

Obecnie w Republice Ukrainy likwidacja przedsiębiorców jest procesem dość skomplikowanym, co wiąże się zarówno z koniecznością przeprowadzenia różnorodnych postępowań, jak i z długotrwałością etapów procedury likwidacyjnej.

Procedura likwidacji przedsiębiorców ma charakter kompleksowy i oprócz samej likwidacji obejmuje także wybór odpowiedniego sposobu likwidacji oraz przygotowywanie przedsiębiorcy do likwidacji.
Wyboru sposobu likwidacji dokonuje się adekwatnie do przyczyny i celu likwidacji, stanu aktywów i pasywów, stanu zaległości. Najistotniejsze w fazie przygotowania do likwidacji jest zapewnienie, aby była ona przeprowadzona przez odpowiednich specjalistów, co pozwala na uniknięcie wielu „pułapek” towarzyszących omawianej procedurze.

Istota likwidacji polega na wykreśleniu spółki z ukraińskiego rejestru przedsiębiorców. Po zakończeniu procedury likwidacji, przedsiębiorstwo przestaje istnieć zarówno w sensie faktycznym, jak i prawnym, co oznacza, iż ustają wszelkie prawa i obowiązki uczestników (wspólników) przedsiębiorstwa.

Odpowiednie przygotowanie procesu likwidacji jest niezbędne w celu właściwego przeprowadzenia procedury zakończenia działalności gospodarczej przedsiębiorcy, a także w celu uniknięcia problemów ze strony organów władzy publicznej po zakończeniu likwidacji. Faza przygotowawcza likwidacji obejmuje następujące aspekty: poprawne rozwiązanie stosunków pracy i wypłata wynagrodzenia pracownikom, rozwiązanie umów z kontrahentami, analiza stanu rachunków bankowych, analiza stanu aktywów i pasywów; spłata zobowiązań i wyegzekwowanie wierzytelności przedsiębiorcy, dochowywanie obowiązków sprawozdawczych na różnych etapach likwidacji.

Ogólne zasady likwidacji przedsiębiorców zostały sformułowane w art. 60 Kodeksu Gospodarczego Ukrainy. Likwidację spółki może przeprowadzić albo specjalnie utworzona w ww. celu komisja likwidacyjna, albo zarząd likwidowanej spółki. Organ, który podjął decyzję o likwidacji, wyznacza regulamin i terminarz likwidacji, a ponadto także termin na zgłaszanie wierzytelności w stosunku do likwidowanej spółki. Warto zaznaczyć, że wspomniany termin musi wynosić co najmniej dwa miesiące, począwszy od momentu ogłoszenia o otwarciu procedury likwidacyjnej. Ogłoszenie o otwarciu likwidacji ze wskazaniem terminów na zgłaszanie wierzytelności powinno nastąpić publicznie. Komisja likwidacyjna jest obowiązana zastosować wszystkie niezbędne środki w celu wyegzekwowania wierzytelności likwidowanej spółki, jak również oszacować majątek likwidowanej spółki.

Powyższa procedura, choć skomplikowana, jest w pełni uzasadniona, gdyż zmierza do maksymalnego zaspokojenia wierzycieli oraz do ochrony przedsiębiorców przed nieuczciwymi partnerami. Równocześnie, ogromny nakład pracy towarzyszący likwidacji stwarza istotne problemy przedsiębiorcom, którzy z różnych powodów zdecydowali się wszcząć procedurę likwidacyjną.

Skuteczność procedury likwidacyjnej jest uzależniona od zastosowanych wariantów jej realizacji.

Jednym ze stosowanych wariantów jest likwidacja standardowa, tj. dobrowolna. Za bolączkę tego sposobu likwidacji postrzegana jest konieczność poddania się wnikliwej procedurze kontrolnej ze strony Urzędu Skarbowego. Dlatego czasem za korzystniejszy wariant zakończenia działalności gospodarczej uważa się ogłoszenie upadłości spółki. Każdy jednakże konkretny przypadek charakteryzuje się wieloma odmiennościami i niuansami.

Podsumowując powyższe rozważania należy dojść do wniosku, iż likwidacja spółek stanowi procedurę skomplikowaną, wymagającą indywidualnej i właściwej oceny każdego przypadku. Rozpoczynając procedurę likwidacyjną przedsiębiorcy znajdują się w odmiennych sytuacjach, dlatego każda konkretna sprawa wymaga zastosowania właściwych i optymalnych rozwiązań. Należy także mieć świadomość, iż błędy popełnione w toku procedury likwidacji spółki mogą doprowadzić do nieprzewidzianych, negatywnych skutków, w tym niekiedy skutkować odpowiedzialnością administracyjną, cywilnoprawną lub karną.

Informacja jest przygotowana przez Kancelarię prawną Chałas i Wspólnicy